نویسنده و محقق: سید بهنود حسینی رضی

بخشی از مقاله انواع حافظه ها به سفارش : دکتر مهران



 دلایل ایجاد سیستم عامل
یک سیستم کامپیوتری پیشرفته از یک یا چند پردازنده، مقداری حافظه اصلی، دیسک‌ها، چاپگرها، صفحه‌کلید، صفحه‌نمایش، واسط‌های شبکه‌ای و دیگر دستگاه‌های ورودی و خروجی تشکیل شده‌است. اگر سیستم یکپارچه‌ای برای مدیریت این منابع وجود نداشته باشد، هر برنامه باید به تنهایی این کار را انجام دهد. سیستم عامل یک لایه نرم‌افزاری فراهم می‌کند که وظیفه مدیریت منابع سیستم را از دوش برنامه‌های کاربردی رهانیده و کار برنامه‌نویسی را ساده‌تر می‌نماید.

وظایف سیستم عامل
سیستم عامل دو کار عمده انجام می‌دهد: در نگرش پایین به بالا، منابع منطقی (مانند فایل‌ها) و منابع فیزیکی (مانند دستگاه‌های سخت افزاری) رایانه را مدیریت و کنترل می‌کند.در نگرش بالا به پایین، وظیفه سیستم عامل این است که یک ماشین توسعه یافته (Extended Machine) یا ماشین مجازی (Virtual Machine) را به کاربران ارائه کند تا آنها بتوانند آسان تر برنامه نویسی نمایند و درگیر پیچیدگی‌های سخت افزاری رایانه نشوند.
 
به طور کلی، وظایف سیستم عامل شامل موارد زیر است :
استفاده بهینه از منابع و جلوگیری از به هدر رفتن آنها
تخصیص و آزاد سازی منابع
اداره صف‌ها و زمان بندی استفاده از منابع
حساب داری (Accounting) میزان استفاده از منابع
ایجاد امنیت (security)
ایجاد، حذف و اداره فرایند‌ها
ایجاد مکانیسم‌های ارتباط بین فرایند‌ها و همگام سازی آنها
مدیریت فایل‌ها و پوشه‌ها
مدیریت حافظه‌های اصلی و جانبی
برقراری امکان دسترسی چندتایی (Multiaccess) و اجرای هم روند (Concurrent) فرایند‌ها
به اشتراک گذاری منابع (Resource Sharing)
تعیین راهکار‌هایی برای اداره بن بست (deadlock)‌ها
جلوگیری از شرایط رقابتی (Race Condition) و تداخل یا در هم قفل شدن (Interlock) فرایند‌ها
جلوگیری از گرسنگی (Starvation)
حال به بررسی برخی از معروفترین انواع سیستم عامل های تبلت ها می پردازیم:

1.    ویندوز 8
شرکت مایکروسافت که یکی از بزرگترین شرکت‌های موجود در زمینه نرم‌افزار و سخت‌افزارهای کامپیوتری است پس از ارائه Windows XP و موفقیت در اجرای آن پروژه، اقدام به عرضه ویندوز Vista نمود که البته در اجرا و سرویس‌دهی آن با مشکلات کیفی بسیاری مواجه گشت. این شرکت پس از شکست در پروژه Vista با ارائه ویندوز 7 که از لحاظ سیستمی و گرافیکی بسیار بهتر از Vista عمل نمود مجددا نبض بازارهای جهانی را در اختیار گرفت.

یکی از جذاب ترین قابلیت های ویندوز 8، امکان جابجایی سیستم عامل برروی حافظه های USB قابل بوت (Bootable) است. یعنی کاربر همیشه می تواند کل سیستم عامل ویندوز 8 را با اطلاعات پروفایل خود در Flash Memory ذخیره کرده و به همراه داشته باشد.
هدف اصلی مایکروسافت از ارائه ویندوز 8 مهاجرت از سیستم عامل هایی چون ویندوز XP یا 7 نیست؛ بلکه هدف اصلی مایکروسافت ترغیب کاربران به استفاده از رابط کاربری مترو در محیط تبلت و گوشی های هوشمند است. از طرفی با وجود تبلیغات کمپانی اپل، اکنون کاربران در انتظار از راه رسیدن تبلت نسل سوم آی پد یا آی پد 3 هستند، از سوی دیگر اندروید توانسته از پیله اولیه خارج شود و کم کم خود را به سان پروانه ای خوش خط و خال در معرض و دسترس مشتریان قرار دهد. ویندوز حتی نتوانسته به گرد این دو رقیب جدی خود برسد.
با توجه به آمار و ارقامی که NPD منتشر کرده است، تبلت ها توانسته اند با تثبیت جایگاه خود، نه تنها از سطح کاربرد های خانگی فراتر روند بلکه هرچه بیشتر در محیط های تجاری و کاری بخصوص در بازار کاری آمریکا حضور یابند. مهمترین کاربرد تبلت ها در دنیای کسب و کار را می توان مدیریت ایمیل، قرارهای کاری، یادداشت برداری و ارائه فایل های نمایش در جلسات دانست. به گونه ای که امروزه تنها در ایالات متحده٬ بیش از 77 درصد کاربرد تبلت ها برای چک کردن ایمیل است.اما سوال اصلی اینجاست که آیا ویندوز می تواند با عرضه نسخه محدود بسته نرم افزاری آفیس خود بر تبلت های ویندوز 8 مجهز به پردازنده ARM جایگاه مناسبی را برای خود دست و پا کند؟خب بیایید فرض کنیم که نمی توانید آفیس را بر روی تبلت خود نصب نمایید؛ آیا فاجعه خواهد شد؟ البته که نه؛ می توانید به جای آن از برنامه های مشابهی که فایلهای آفیس را اجرا، ویرایش و ذخیره می کنند بر روی تبلت اندرویدی خود بهره ببرید. امروزه دهها برنامه رایگان برای این منظور وجود دارد.


2.     ویندوز 7
ویندوز ۷ ،پیشتر با اسم رمز Vienna و Blackcomb آخرین نسخه سیستم عامل از سری مایکروسافت ویندوز است که در تاریخ ۲۲ اکتبر سال ۲۰۰۹ به بازار عرضه شد. ویندوز ۷ برای استفاده در کامپیوترهای شخصی شامل انواع خانگی و اداری تولید شده است. این سیستم عامل هفتمین نسل از سیستم عامل‌های ویندوز می‌باشد و به همین دلیل نام آن را ویندوز ۷ گذاشته‌اند.
از ویژگی های این نسخه که بیشتر مورد توجه است می‌توان به پشتیبانی از قابلیت چند لمسی، طراحی دوباره ویندوز شل، نوار وظیفه و یک سیستم شبکه خانگی به نام گروه خانگی نام برد، همچنین به نقل از مسئولان مایکروسافت، ویندوز ۷ نسخه ارتقا یافته و بهینه شده ویندوز ویستا می‌باشد.


امکانات
ویندوز ۷ شامل یکسری ویژگی های جدید، از جمله پیشرفت در لمس و تشخیص دست خط، پشتیبانی از Virtual Hard Disk، بهبود کارائی در پردازنده های چند هسته‌ای و بهبود هسته سیستم عامل می باشد. همچنین اضافه شدن قبلیت Windows PowerShell و طراحی دوباره ی ماشین حساب با پشتیبانی از قابلیت چندخطی و امکان تبدیل واحدها می باشد.
آیتم های اضافه شده به کنترل پنل شامل: ClearType، Display Color Calibration Wizard، Gadgets، Recovery، Troubleshooting،Workspaces Center، Location and Other Sensors، Credential Manager، Biometric Devices، System Icons و Display می باشد. نام Windows Security Center به Windows Action Center تغییر یافته است.

ویرایش ها

ویندوز ۷ در ۶ ویرایش مختلف ارائه شده است، اما فقط نسخه های Home Premium و Professional و Ultimate در فروشگاه ها به صورت خرده فروشی و جزئی موجود است. تمام ویرایش های ویندوز ۷ قابلیت پشتیبانی از پردازنده های ۳۲ بیتی (x86) را دارا می باشد و تمام ویرایش های ویندوز ۷ به جز Starter با قابلیت پشتیبانی از پردازنده های ۶۴ بیتی (x64) ارائه مي شود.
ویرایش های استاندارد

) Windows 7 Starter آغازگر): این ویرایش ویندوز ۷ دارای كمترین قابلیت های ویندوز ۷ می باشد، همچنین در این ویرایش مضمون گرافیكی Windows Aero موجود نمی باشد. ویندوز ۷ نسخه آغازگر بدون پشتیبانی از پردازنده های ۶۴ بیتی ارائه می شود و بيشتر به عنوان یك نسخه نمایشی و آزمایشی در عین حال سبك كاربرد دارد.
Windows 7 Home Basic (خانگی ابتدايی):  اين ويرايش به طور خاص در بعضی از کشورها(بازارهای نوظهور)ارائه مي شود. قابليت های آن از Starter بيشتر اما از نسخه های ديگر كمتر می باشد.
Windows 7 Home Premium (خانگی ويژه (: ويرايش خانگی ويژه دارای قابليت هايی همچون Windows Media Center و Windows Aero و همچنين پشتيبانی از كنترل صفحه نمايش لمسی است.
Windows 7 Home Professional (خانگی حرفه‌ای): در این ویرایش سعی شده نیازهای کاربران خانگی و کاربران تجاری کوچک را برطرف شود و در آن بسیاری از قابلیت‌های اصلی ویندوز ۷ گنجانده شده است.
 Windows 7 Enterprise  (سازمانی) ویرایش مناسب برای استفاده در شرکت‌های بزرگ و سازمان‌ها که مجهز به قابلیت های مورد نیاز سازمانها همچون BitLocker Drive Encryption و UNIX application support  می‌باشد.
 Windows 7 Ultimate  (نهایی) :بعد از مدتها مایکروسافت، نسخه Windows 7 Ultimate beta Build 7000 خود را رسما در تاریخ جمعه 9 ژانویه 2008 برای دانلود عمومی و تست در دو نسخه 32bit ی به حجم 2.43 GB و نسخه 64bit ی به حجم 3.15 GB منتشر نمود. فایل دانلود شده به صورت یک DVD Image و به فرمت ISO هست که به راحتی می‌توانید آن را به کمک هر برنامه‌ راینری همانند Nero برروی یک DVD رایت نمایید. این نسخه‌ها به دلیل بتا بودن و جهت تست کاربران به شکل مجانی از سایت مایکروسافت و در یک نسخه Ultimate قابل دریافت شدن هستند. مایکروسافت در این OS جدید نسبت به ویندوز Vista و XP (از لحاظ ظاهر، امکانات، مشکلات سخت‌افزاری و از همه مهم‌تر سرعت) تغییرات مثبتی داشته است. از سال 2000 و پس از ویندوز موفق XP قرار بود که این OS منتشر شود، اما به دلایل مختلف و مشکلات متعدد و همانند همیشه عجله بیل گیتس ویندوز Vista مشکلدار! را در سال 2006 منتشر نمود. اما به گفته مسولان مایکروسافت Windows 7 نسخه ارتقا یافته و بهینه شده Windows Vista هست که مشکلات آن را ندارد . بر خلاف تبلیغات زیاد برای Vista و فشار‌های آشکار و پنهان مایکروسافت بر شرکت‌های قطعه سازی و صنعت PC برای پشتیبانی 100% از ویندوز ویستا در محصولات خود و ندادن درایور XP به همراه محصولات خود، سعی نمود که کاربران را به سمت ویستا بکشد. اما مشکلات متعدد سخت‌افزاری و نرم‌افزاری از یک سو و عطش زیاد ویستا برای مصرف بیهوده Resource کامپیوتر و کندی آن نسبت به XP در اکثر زمینه‌ها، سیاست‌ها و تبلیغات مایکروسافت را باطل نمود.
مکینتاش در نسخه جدید سیستم عامل خود با کلی امکانات گرافیکی و توانایی‌های جالب بسیار سریعتر و پایدارتر از ویندوز ویستا بود. همچنین در همین دوران بعضی از نسخه‌های جدید لینوکس هم پیشرفت‌های قابل توجهی نمودند و کاربران ناراضی ویندوز ویستا و حتی بعضی از کامپیوترسازان را به سمت خود جلب کردند مانند لینوکس (Ubuntu) مخصوصا که نسخه آخری مکینتاش قابل نصب روی PC هم بود و قرار است که کاملترین نسخه سازگار با PC خود را در سال 2012 بیرون بدهد.به دلایل فوق و همچنین شکایت‌های مکرر کاربران از سرعت و مشکلات سازگاری ویندوز ویستا و رو آوردن مهم‌ترین متحدان سخت‌افزاری و کامپیوترسازی مایکروسافت مانند Dell به نصب Linux Ubuntu به جای ویندوز Vista برروی لپ تاپ‌های خود و حتی downgrade نمودن ویندوز ویستا به XP و خبرهای موفقیت سیستم‌ عامل‌های شرکت‌های دیگر، مایکروسافت را مجبور نمود که Windows 7 را بالاخره تولید و روانه بازار نماید.تاریخچهمایکروسافت پس از موفقیتی که در تولید 2 سیستم عامل بسیار موفق خود یعنی Windows XP و Windows Server 2003 به دست آورد، تصمیم گرفت که پروژه جدید و بسیار متفاوتی را آغاز نماید. این پروژه جدید که یک سیستم عامل جدید بود در سال 2000 میلادی شروع شد و با Codename ی به نام Blackcomb چشم به دنیای مایکروسافت و محققان و برنامه نویسان آن گشود. پس از چند سال تحقیق و مطالعه مایکروسافت هدف خود را برای ساخت Blackcomb دقیقا مشخص نمود. این نوزاد باید دارای توانایی‌های جدیدی می بود که یکی از پیشرفته ترین و مهم‌ترین آنها تکنولوژی‌ به نام WinFS بود.
در اوایل سال 2003 مایکروسافت پس از تاخیر کوتاهی که در پروژه پیش آمد نسخه کوچکی از Blackcomb را با Codename ی به نام Longhorn تولید نمود. در اواسط سال 2003 مایکروسافت لانگ هورن بخشی از توانا‌یی‌هایی که اساسا برای Blackcomb در نظر گرفته شده بود را به ارث برد. از جمله این توانایی‌های به ارث برده می‌توان به WinFS و Desktop Windows Manager و Component های جدید بر اساس Net Framwork. نام برد. (بعد ها بر اساس ویندوز لانگ هورن، ویندوز Vista تولید نهایی شد)در تابستان 2003 که برای مایکروسافت به «تابستان کرم‌ها» مشهور شد، مایکروسافت شاهد حمله گسترده کرم‌ها (نوعی ویروس هستند) به تمامی سیستم عامل‌های خود شد. مشهورترین این ویروس‌ها Blaster و Sobig و Welchia بودند. به همین دلیل مایکروسافت تغییری در اولویت‌های خود دارد و پروژه لانگ هورن را موقتا متوقف نمود و شروع به ساخت Service Pack برای ویندوز‌های XP و Server 2003 نمود. مایکروسافت در سپتامبر 2004 پروژه لانگ هورن را از پایه دوباره شروع به کار نمود( reset ) نمود. تا اینکه در سال 2006 مهمترین featuresهای ویندوز Vista( نام نهایی لانگ هورن ) را کنار گذاشت و همچنین نام پروژه Blackcomb را به نام Vienna تغییر داد. با اینحال، مایکروسافت با توجه به تمامی این مسائل Windows Vista را منتشر نمود ولی در همان سال‌ها و در تاریخ 20 Jun سال 2007 رسما اعلام نمود که «نام نسخه بعدی سیستم عامل، فعلا در درون کمپانی به Windows 7 خوانده می‌شود» این نام همانند همیشه چندین ماه قبل از این اعلام رسمی به بیرون درز نموده بود.
تا اینکه در تاریخ 13 اکتبر 2008 Mike Nash نایب رئیس مدیر تولید مایکروسافت رسما نام Windows 7 را نام رسمی و نهایی پروژه Vienna نامید.در 16 اکتبر 2008 CEO مایکروسافت Steve Ballmer اعلام کرد که: «ویندوز 7 مشکل سازگاری با سیستم عامل قبلی خود نخواهد داشت برعکس ویندوز Vista که اینچنین بوده!» و همچنین به این نکته اشاره کرد که «به دلیل رابطه‌ای که بین ویندوز 7 و ویندوز ویستا هست (از لحاظ تاریخچه‌ای که عرض شد) در واقع ویندوز 7 یک ویندوز ویستای بهبود یافته و بیشرفته خواهد بود.» در 27 دسامبر 2008 اولین نسخه بتای ویندوز 7 به بیرون درز کرد و بر اساس تست سایت ZDNet این ویندوز در بعضی از زمینه‌ها مهم از لحاظ سرعت از ویندوز XP و Vista بهتر بوده. این زمینه‌ها همانند، زمان Boot شدن و Shotdown ویندوز و سرعت کار با فایل‌ها و همچنین باز نمودن برنامه‌ها بوده.
نسخه نهایی ویندوز ۷ که تمام قابلیت‌ها و خصوصیت‌های ویندوز ۷ را شامل می‌شود.همچنین می‌توان نسخه‌های خانگی ویژه و حرفه‌ای را به این نسخه ارتقاء داد.

3.      آندروید
اکثر افراد برای خرید گوشی از ویژگی های اصلی غافل می شوند و به دنبال معیارهایی مثل ظاهر، اندازه ، دوربین ،بلندی صدا و… می روند که البته معیارهای مهمی هستند اما در درجه دوم قرار دارند. یکی از مهمترین المانهای یک موبایل خوب سیستم عامل آن است . برخی از گوشی های موجود در بازار از پلتفرم جاوا استفاده می کنند (یعنی تنها برنامه های ساده جاوا بر روی آنها اجرا میشود). دسته دیگر از گوشی ها از سیستم عامل سیمبین استفاده میکنند که یک سیستم عامل موفق و خوش دست است و اجازه استفاده از امکانات سخت افزاری گوشی را به کاربران میدهد یعنی کنترل گوشی مثل خاموش و روشن کردن، ارسال اس ام اس و… .اما سیستم عامل دیگری که امروزه در اکثر موبایل ها استفاده می شود سیستم عامل اندروید  Android محصول کمپانی گوگل است که در زیر به معرفی آن میپردازیم:هنگامی که گوگل در مورد ساخت یک سیستم عامل جدید خبر داد، خیلی ها فکر کردند که گوگل می خواهد سیستم عاملی برای رایانه های شخصی بسازد. چندی بعد شایعه هم شد که گوگل قرار است یک گوشی تلفن همراه با سیستم عامل مخصوص خود وارد بازار کند. اما شرکت گوگل نقشه های دیگری در سر داشت.

Android  به زبان ساده سیستم عاملی است برای دستگاه های موبایل و گوشی های هوشمند که توسط بیش از ۳۰ کمپانی معروف پشتیبانی می شود. آندروید سورس باز است و توسعه دهندگان می توانند با استفاده از Android SDK برنامه های مختلفی برای این سیستم عامل بنویسند. در واقع آندروید بستری را فراهم می کند تا برنامه نویسان بتوانند هرچه سریعتر و بهتر برنامه هایی بسازند که از تمام ویژگی های یک گوشی هوشمند استفاده کند. آندروید به معنای واقعی “باز” (Open) است، یعنی برنامه نویس می تواند از تمام قدرت یک تلفن همراه استفاده کند. آندروید امکان استفاده از توابع داخلی گوشی موبایل همچون شماره گیری، فرستادن SMS یا استفاده از دوربین گوشی را به برنامه نویسان می دهد تا بتوانند اپلیکیشن های قدرتمند و کاربردی برای کاربران بسازند.تمام برنامه ها برای آندروید یکی هستند. آندروید فرقی میان یک برنامه third-party و توابع هسته سیستم عامل در اجرا نمی گذارد و هر دو می توانند دسترسی مساوی به قابلیت های گوشی داشته باشند. گوشی هایی که سیستم عامل آندروید را خواهند داشت به کاربرشان اجازه می دهند تا از تمام قابلیت های یک گوشی هوشمند بهره ببرند. کاربران این گوشی ها به معنای واقعی می توانند دستگاه خود را بر اساس سلیقه ی خود تغییر دهند و محیط سیستم عامل گوشی خود را سفارشی و شخصی سازی کنند. حتی کاربران می توانند برای گوشی تعیین کنند که عکس هایشان با چه برنامه ای باز شود.

ویژگی ها و خصوصیات آندروید
آندروید تمامی تکنولوژی های اتصال شامل GSM/EDGE, CDMA, EV-DO, UMTS, Bluetooth و Wi-Fi و از فرمت های مختلف فایل های مالتی مدیا مثل MPEG-4, H.264, MP3, AAC, AMR, JPEG, PNG, GIF پشتیبانی می کند.SMS, MMSو XMPP فرم هایی هستند که آندروید برای ارسال پیغام های متنی یا همان SMS از آن ها پشتیبانی می کند.
مرورگر موجود در آندروید بر اساس فریم ورک اوپن سورس WebKit توسعه یافته است.
SQLite نرم افزاریست که برای ذخیره داده ها و مدیریت بانک های اطلاعاتی سبک در آندروید در نظر گرفته شده است.
ماشین مجازی جاوا (Java Virtual Machine) در آندروید به صورت پیش فرض تعبیه شده است.
تمام برنامه های آندروید باید به زبان جاوا نوشته شوند. البته این نسخه از JVM برای دستگاه های موبایل بهینه شده است.
ابزارهای مختلف آندروید برای توسعه دهندگان به راحتی در دسترس است و توسط شرکت گوگل پشتیبانی می شوند.
این ابزارها شامل کتابخانه ها، خطایاب، شبیه ساز گوشی و یکم پلاگین برای اکلیپس است.
آندروید از سخت افزارهای مختلف همچون GPS و دوربین های متنوع پشتیبانی می کند.
تصاویر و فایل های گرافیکی بوسیله OpenGL پردازش می شوند که کیفیت بالاتری خواهند داشت.

توسعه برنامه های کاربردی در آندروید سریع، راحت و لذت بخش است
گوگل دسترسی آسان به ابزارهای سودمند و کتابخانه های بسیاری را برای توسعه و تولید برنامه های کاربردی مبتنی بر آندروید فراهم کرده است، که برنامه نویسان می توانند با استفاده از آن ها هرچه سیع تر و راحت تر برای آندروید برنامه تولید کنند. این ابزارها شامل خطایاب، شبیه ساز گوشی، کتابخانه ها، اسناد، کدهای نمونه و یک پلاگین برای اکلیپس است. برنامه نویسی برای آندروید به زبان جاوا انجام می گیرد. توابع خود آندروید نیز با استفاده از جاوا پیاده سازی شده اند. آندروید فقط قادر است کدهای مدیریت شده (Managed Codes) را اجرا کنید و قادر به اجرای کدهای Native نخواهد بود.

آندروید سیستم عاملی بر اساس لینوکس
این سیستم عامل بر اساس هسته سیستم عامل لینوکس توسعه یافته است. در واقع مدیریت و بهینه سازی حافظه، ارتباط با سخت افزار و سرویس های سیستم، امنیت، مدیریت پردازش ها و مدیریت منابع دستگاه موبایل را هسته لینوکس انجام می دهد و آندروید فقط لایه ایست که ارتباط میان کاربر و سیستم عامل را برقرار می کند. این لایه نرم افزاری بوسیله جاوا پیاده سازی شده است و به همین علت قادر به اجرای کدهای Native نخواهد بود. آندروید همانند لینوکس سورس باز خواهد بود و توسعه دهندگان بیشماری بر روی آن کار می کنند.

با Eclipse برای آندروید برنامه بنویسید
همانطور که قبلاً گفتم برنامه نویسی برای آندروید بوسیله زبان جاوا انجام می شود. گوگل جهت راحتی برنامه نویسان پلاگینی برای اکلیپس ارائه داده که آن ها بتوانند با استفاده از قدرت اکلیپس برای آندروید برنامه تولید کنند. شما ابتدا باید Eclipse را از اینجا دریافت کنید و سپس این پلاگین را روی آن نصب کنید. بعد از این در قسمت پروژه های اکلیپس گزینه ای به نام Android اضافه خواهد شد که می توانید با استفاده از آن به زبان جاوا و با قدرت اکلیپس برای آندروید برنامه بنویسید.

iOS .4
 اولین و تنها نسل سیستم عامل‌ اپل برای دستگاه‌های موبایل و قابل حمل است.این سیستم عامل برای اولین بار در سال 2007 برروی دستگاه آی‌فون عرضه شد و تا پیش از سال 2010 نیز به نام iPhone OS شناخته می‌شد.آی‌پاد تاچ، آی‌فون و تبلت آی‌پد مجهز به این سیستم عامل هستند و شرکت اپل مجوز استفاده از این سیستم عامل را در حال حاضر به هیچ شرکت دیگری واگذار نمی‌کند.تا پایان ماه مه 2010 حدود 59 درصد ترافیک موبایل وب از طریق این سیستم عامل ایجاد شده بود.

ایده اصلی این سیستم عامل استفاده از رابط کنترلی چند لمسی است. برای مثال برای جابجا کردن صفحات در iOS تنها نیاز به کشیدن یک انگشت روی صفحه است. با قرار دادن دو انگشت روی صفحه و دور کردن آن‌ها از هم نیز می‌توان برروی صفحات وب و عکس‌ها زوم کرد.iOS از نظر معماری از چهار لایه Core OS ، Core Services، Media Layer و Cocoa Touch تشکیل شده‌است.با انتشار نسخه شماره 4 اپل قابلیت Multi-Tasking را به سیستم عامل iOS اضافه کرد. نسخه 5 نیز اولین سری از سیستم عامل iOS بر پایه پردازش ابری است.iOS از نظر معماری و کاربردی شباهت زیادی به سیستم عامل MacOS‌ دارد. در iOS ‌ همانند MacOS از مرورگر سافاری برای مرور وب و از نرم‌افزار آی‌تیونز برای پخش موزیک و مدیریت کتاب‌ها، دفترچه تلفن و اپلکیشن‌ها استفاده می‌شود.یکی از موفقیت‌های اپل در ساخت این سیستم عامل، راه‌اندازی فروشگاه اپلیکیشن App Store است. این فروشگاه تا پایان ماه مه 2011 دارای بیش از 500 هزار اپلیکیشن بوده‌است.شرکت اپل نرم‌افزارهای App Store را با بستن قرارداد با برنامه‌نویسان منتشر می‌کند و هر کس می‌تواند با استفاده از ابزار SDK سیستم عامل iOS اپلیکیشن طراحی کند و بعد از دریافت مجوز از اپل آن را به قیمت دلخواه در App Store‌ به فروش رساند.سیستم عامل iOS از ابتدای انتشار مورد هدف هکرهای سیستم عامل قرار گرفت. به این ترتیب هکرها موفق شدند هم قفل شبکه موبایل (Sim Lock) گوشی آی‌فون را بشکنند و هم محدودیت نصب اپلیکیشن‌ها برروی این سیستم عامل را با استفاده از رخنه‌های امنیتی در مرورگر سافاری و الگوریتم خواندن فایل‌های PDF دور بزنند. به این کار اصطلاحاً Jailbreak گفته می‌شود.اپل روز 12 اکتبر 2011 همزمان با عرضه آی‌فون 4S نسخه پنجم سیستم عامل iOS را منتشر کرد.این نسخه از iOS بر پایه مفهوم پردازش ابری طراحی شده‌ و دارای اپلیکیشن‌پیام فروی iMessage، خبرخوان Newsstand و اپلیکیشنی برای مدیریت اخطارها (Notifications) است.به گفته اپل iOS5 نسبت به نسخه پیشین 200 قابلیت جدید دارد.

مقاله ای از: مهندس نرگس سادات کسایی راد